منوی کاربری

ايميل
ايميل
p.sazgar98@gmail.com
دفتر
دفتر
061-35519175
موبایل
موبایل
09165152502
موش صحرایی برهنه

موش صحرایی برهنه

اگر فقط بر حسب ظاهر هم بخواهیم قضاوت کنیم، موش صحرایی برهنه در زمره عجیب‌ترین پستانداران جهان به شمار می‌رود.

اگر فقط بر حسب ظاهر هم بخواهیم قضاوت کنیم، موش صحرایی برهنه Heterocephalus glaber در زمره عجیب‌ترین پستانداران جهان به شمار می‌رود. این موش به استثنای سبیل‌ها و اندک موهایی که نقش حسگر را دارند، کاملاً بی مو، صورتی رنگ و دارای بدنی پر از چین و چروک است. سری بزرگ دارد و بیش تر حجم سر را ماهیچه‌های آرواره ای اشغال کرده اند. چشم‌های ریزی دارد و چنین به نظر می‌رسد که لوچ است! لب‌های جانور در پشت دندان‌های پیشین خمیده و بسیار بزرگ که پیوسته رشد می‌کنند قرار دارند. در بین انگشت‌های پای آن موهایی وجود دارد که به آن کمک می‌کند تا از پاهای خود به عنوان جارو استفاده کند. موش صحرایی برهنه جانوری نقب زن است و در لانه‌های زیرزمینی مناطق خشک و هموار کنیا، سومالی و اتیوپی زندگی می‌کند.
موش صحرایی برهنه پستانداری کوچک و حیرت انگیزی است و از بودن در سطح زمین اجتناب می‌کند و همه تلاشش این است که در زیر زمین به سر ببرد. سیستم‌های تونلی گسترده ای حفر می‌کند که طول آن‌ها تا ۴ کیلومتر هم می‌رسد. برخی از این تونل‌ها درست زیر سطح زمین هستند، در حالی که برخی دیگر در عمق ۲ متری از سطح زمین حفر شده اند. یکی از این شبکه‌های تونلی را یکی از کلونی‌های موش‌های صحرایی اشغال می‌کند که جمعیت آن می‌تواند بین ۷۰ تا ۳۰۰ موش باشد. شاید عجیب ترین ویژگی زندگی موش صحرایی برهنه، شیوه تولید مثل کردن آن باشد زیرا مانند زنبورهای عسل و مورچه‌ها، در کلونی این موش‌ها هم فقط یک ماده است که نوزادان را به دنیا می‌آورد و آن ملکه است. هیچ پستاندار دیگری بدین شکل تولید مثل نمی‌کند. موش ملکه می‌تواند سال‌های زیادی به زندگی خود ادامه دهد و در طول زندگی خود تا ۹۰۰ توله به دنیا می‌آورد. به احتمال خیلی زیاد همه این نوزدان در کلونی باقی می‌مانند و آن را ترک نمی‌کنند، چرا که جدا شدن و پراکندگی در این جوندگان به ندرت اتفاق می‌افتد. با توجه به این که مهاجرت و تغییر مکان در آن‌ها بسیار کم است، تولید مثلِ هم نژادی درون یک لانه بسیار زیاد است، در نتیجه بیش تر افراد یک کلونی خویشاوندی نزدیکی با یکدیگر دارند که این امر در مورد کلونی‌های زنبورهای عسل، زنبورها و مورچه‌ها هم صادق است. به دلیل این که موش ملکه در زایش توله‌ها حق انحصاری دارد، همه افراد دیگر کلونی در بزرگ کردن توله‌ها که در تعداد زیاد به دنیا می‌آیند به آن کمک می‌کنند. موش ماده می‌تواند هر ۸۰ روز یک بار یک زایش انجام دهد و می‌تواند ۵ بار در سال بچه زایی کند. در هر بار زایش به طور متوسط ۱۲ نوزاد متولد می‌شوند، ولی بیش ترین رکورد ۲۷ توله بوده است! پس همان طور که می‌بینیم این جوندگان می‌دانند چگونه زاد و ولد کنند. دیگر اعضای کلونی علاوه بر این که در بزرگ کردن نوزادان نقش ایفا می‌کنند، وظیفه پیدا کردن غذا، حفر تونل‌ها و حفظ و نگهداری این حفره‌ها و بالاخره دفاع از کلونی را بر عهده دارند. دیگر اعضای کلونی نیز اندام بیولوژیکی لازم برای تولید مثل را دارند، ولی طبیعت غریزه آن‌ها را در این مورد فرونشانده است. این جانوران همگی از یک محل برای دفع ادرار و مدفوع استفاده می‌کنند و مواد شیمیایی موجود در ادرار ملکه موجب فرونشاندن تمایلات تولید مثل گرایانه موش‌های ماده دیگر در کلونی می‌شود. با این وصف، به دلیل تأثیری که ادرار ملکه روی دیگر ماده‌ها می‌گذارد، تمایل آن‌ها برای تولید مثل خنثی می‌شود و می‌توانند روی وظایف دیگر خود تمرکز کنند. درست پس از بارش باران، وقتی که خاک نرم است، موش‌های صحرایی برهنه به طرز دیوانه واری کندن خاک و وسعت دادن و تعمیر کردن شبکه تونل زیرزمینی خود را آغاز می‌کنند. آن‌ها دسته‌هایی زنجیره‌ای را تشکیل می‌دهند؛ موش حفار در جلو قرار می‌گیرد و با کمک دندان‌های بزرگ و ماهیچه‌های آرواره‌ای قدرتمندش، کار کندن تونل را آغاز می‌کند. موش‌های روبنده یا رفتگر که در پشت سر موش حفار هستند خاک‌های ریخته شده را با کمک پاهایشان به عقب می‌رانند و رو به عقب، در حالی که به کف تونل چسبیده اند حرکت می‌کنند تا این که به موش بیرون ریزنده که خاک را با پاهایش از دهانه تونل بیرون می‌ریزد می‌رسند. بدین ترتیب تلی کوچک از خاک، یک ساختار تپه مانند، درست می‌کند که تنها مدرک قابل مشاهده روی سطح زمین مبنی بر وجود این پستانداران شگفت انگیز در آن محل است.
همان طور که از نامش پیدا است، جونده ای شبیه به موش است که به طرز زیرکانه ای با شیوه زندگی زیرزمینی سازگاری یافته است. اگر چه حس بینایی موش صحرایی برهنه بسیار ضعیف است، اما دیگر حواس آن بسیار خوب توسعه یافته اند. حس لامسه فوق العاده ای دارد و با کمک موهای حسگر دراز که در سراسر بدنش وجود دارد راه خود را در میان حفره‌های تاریک زیر زمین به خوبی پیدا می‌کند.
این جانور نه فقط از یک ساختار اجتماعی منحصر به فرد برخوردار است، بلکه به دلیل دمای ثابت درون شبکه تونل‌ها تنها پستاندار است که نمی‌تواند دمای بدن خود را نسبت به محیط تنظیم کند و به طرز کارآمدی خونسرد به شمار می‌رود. افراد کلونی هنگامی‌که سردشان می‌شوند، به یکدیگر می‌چسبند و در هم می‌پیچند یا برای مدت کمی‌در تونل‌های نزدیک به سطح خود را گرم می‌کنند. اگر خیلی احساس گرما کنند به قسمت‌های عمیق‌تر تونل‌ها که خنک تر هستند می‌روند.
تنظیم دمای بدن برای آن‌ها از لحاظ صرف انرژی کار پرخرجی است و مستلزم مصرف مقدار زیادی مواد غذایی است. ولی با توجه به این که موش صحرایی برهنه این طرز زندگی را در اثر سازگاری کنار گذاشته است، اشتهای کمی‌دارد. به علاوه، رشد آن نسبت به دیگر پستانداران کندتر و ریتم سوخت و ساز آن در مقایسه با دیگر پستانداران بسیار کندتر است. این باعث شده که طول عمر آن به طور چشمگیری بیش تر شود. موش‌های ملکه می‌توانند در اسارت بیش از ۲۰ سال زندگی کنند که برای چنین جانور کوچک جثه ای حیرت انگیز است.موش صحرایی برهنه خاک را نقب می‌زند و از ریشه درختان و قارچ‌های دنبلان تغذیه می‌کند. بعضی از این قارچ‌های دنبلان بسیار بزرگ هستند و موش صحرایی برهنه آن‌ها را سوراخ کرده و از محتوی مغذی آن‌ها تغذیه می‌کند؛ در حین این که پوست آن‌ها را دست نخورده باقی می‌گذارد. این باعث می‌شود که گیاه از بین نرود و دوباره رشد کند. در برخی مناطق تغذیه این موش‌ها به محصولات کشاورزی، به ویژه سیب زمینی شیرین، خسارت وارد می‌کند.
برای این که مواد مغذی بیش تری از غذا به بدن این موش برسد، مقدار زیادی باکتری در روده آن شروع به فعالیت می‌کنند و به منظور این که گوارش به خوبی انجام شود در بیش تر مواقع مدفوع خود را می‌خورد. موش‌های نابالغ نیز از مدفوع تغذیه می‌کنند تا روده آن‌ها به باکتری‌ها آغشته شود.


اینستاگرام پرتوسازگار

نظرات کاربران پیرامون این مطلب

انصراف از پاسخ به کاربر